Domatesin birbirinden farklı çeşitleri, kendine özgü lezzetleri, aromaları ve yetiştirildikleri bölgelerin iklim özellikleriyle dünya mutfaklarında önemli bir yere sahip. TasteAtlas kullanıcılarının değerlendirmeleriyle hazırlanan listede farklı ülkelerden domates çeşitleri bir araya getirildi. Türkiye'den Ayaş Domatesi'nin de ilk 10 arasında bulunması dikkat çekti.
İŞTE DÜNYANIN EN İYİ 10 DOMATESİ
Dünyanın farklı bölgelerinde yetiştirilen domatesler, tatları, dokuları ve kullanım alanları bakımından birbirinden ayrılıyor. İtalya'nın ağırlığını hissettirdiği listede Yunanistan, Türkiye, ABD ve Rusya'dan çeşitler de bulunuyor. İşte sıralamada yer alan 10 domates çeşidi:
1. Pomodoro S. Marzano (İtalya – 4,5 puan)
İtalya'nın Campania bölgesinde, özellikle Vezüv Yanardağı çevresindeki verimli topraklarda yetiştirilen San Marzano domatesi, uzun ve etli yapısıyla tanınıyor. Az çekirdekli iç dokusu, parlak kırmızı rengi ve dengeli tatlı-ekşi aromasıyla öne çıkıyor. Kolay soyulabilmesi sayesinde özellikle pizza, makarna ve domates soslarının hazırlanmasında tercih ediliyor.
2. Tomataki Santorinis (Yunanistan – 4,5 puan)
Yunanistan'ın Santorini Adası ve çevresindeki adalarda yetiştirilen Tomataki Santorinis, küçük boyutlu domates çeşitleri arasında bulunuyor. Koyu kırmızı rengi, yoğun çekirdekli yapısı ve kendine özgü aromasıyla biliniyor. Bölgenin volkanik ve alkali özellik taşıyan toprakları ile iklim koşulları, domatesin yüksek şeker ve asit içeriğine katkıda bulunuyor.
3. Pomodoro di Pachino (İtalya – 4,4 puan)
Sicilya'nın Pachino kasabasıyla özdeşleşen bu domates çeşidi, tatlı aroması ve sulu meyve dokusuyla dikkat çekiyor. Farklı alt türleri bulunan Pachino domatesleri, özellikle taze tüketimde tercih ediliyor. Salatalarda, soğuk makarnalarda ve pizzalarda kullanılan bu çeşit, güneşte kurutularak zeytinyağı içerisinde de saklanabiliyor.
4. Datterino (İtalya – 4,4 puan)
Sicilya kökenli Datterino, adını hurmayı andıran küçük ve oval şeklinden alıyor. Genellikle 15-40 gram ağırlığında olan bu domates, yoğun tatlılığı ve az çekirdekli yapısıyla tanınıyor. İnce kabuğu, etli dokusu ve düşük su oranı sayesinde salatalarda, soslarda ve konserve ürünlerinde değerlendiriliyor.
5. Costoluto Fiorentino (İtalya – 4,4 puan)
Floransa kökenli Costoluto Fiorentino, basık ve belirgin dilimli görünümüyle diğer domates çeşitlerinden ayrılıyor. Olgunlaştığında koyu kırmızı renk alan bu domates, etli ve sulu dokusuyla biliniyor. Şeker ve asit bakımından zengin aroması, özellikle geleneksel İtalyan soslarında, çorbalarda, sandviçlerde ve taze salatalarda kullanılmasını sağlıyor.
6. Piennolo del Vesuvio (İtalya – 4,4 puan)
Vezüv Yanardağı çevresinde yetiştirilen Piennolo del Vesuvio, küçük meyveli bir domates çeşididir. Geleneksel yöntemde saplarından demetler hâlinde birbirine bağlanarak kurutuluyor ve uzun süre saklanabiliyor. Kuruma sürecinde aroması ve tatlılığı yoğunlaşan bu domates, Napoli mutfağında pizza ve makarna tariflerinin önemli malzemeleri arasında yer alıyor.
7. Cuore di Bue (İtalya – 4,3 puan)
İtalyancada öküz yüreği anlamına gelen Cuore di Bue, adını büyük ve kalp biçimini andıran görünümünden alıyor. İnce kabuklu, etli ve sulu bir yapıya sahip olan bu domates, düşük asit oranı ve hafif tatlı aromasıyla tanınıyor. Özellikle yaz salatalarında, sandviçlerde ve zeytinyağlı tariflerde kullanılıyor.
8. Ayaş Domatesi (Türkiye – 4,3 puan)
Ankara'nın Ayaş ilçesiyle özdeşleşen bu yerel domates çeşidi, iri, etli ve oldukça sulu yapısıyla dikkat çekiyor. İnce kabuğu, donuk pembe-kırmızı rengi ve hafif limonsu aromasıyla diğer çeşitlerden ayrılıyor. Geleneksel tohumlarla yetiştirilen Ayaş Domatesi, özellikle kahvaltılarda, salatalarda ve taze tüketimde tercih ediliyor. Coğrafi işaret tesciliyle de koruma altında bulunuyor.
9. Creole Tomato (ABD – 4,3 puan)
ABD'nin Louisiana eyaletiyle özdeşleşen Creole Tomato, ince kabuğu ve bol sulu iç dokusuyla tanınıyor. Düşük asit oranı sayesinde belirgin tatlı bir aromaya sahip olan bu çeşit, özellikle yaz aylarında hasat ediliyor. Haziran-ağustos döneminde tüketilen domatesin doğal lezzetini korumak için buzdolabında saklanmaması öneriliyor.
10. Veselaya Sosedka (Rusya – 4,3 puan)
Rusya kökenli Veselaya Sosedka, orta ve büyük boyutlara ulaşabilen sarı renkli bir domates çeşididir. Basık ve belirgin dilimli görünümüyle dikkat çeken bu domates, hafif ve tatlı aromasıyla biliniyor. Özellikle yemeklerde, soslarda ve konserve hazırlıklarında değerlendiriliyor. Bitkisi yaklaşık iki metreye kadar uzayabiliyor ve orta sezonda hasat ediliyor.
TÜRKİYE'NİN GURURU: AYAŞ DOMATESİ
Listede 8. sırada yer alan Ayaş Domatesi, Türkiye'nin geleneksel tarım ürünleri arasında özel bir konuma sahip. Ankara'nın Ayaş ilçesinde yetiştirilen bu domates, iri yapısı, etli dokusu ve kendine özgü aromasıyla tanınıyor.
1960'lı yıllardan bu yana bölgede yetiştirilen Ayaş Domatesi, ince kabuğu ve yüksek su oranıyla diğer çeşitlerden ayrılıyor. Dış yüzeyindeki belirgin çukurlar, donuk pembe-kırmızı rengi ve kesildiğinde ortaya çıkan kendine özgü iç dokusu, ürünün ayırt edici özellikleri arasında bulunuyor.
Çürük domatesleri satarken yakalandı. Pazarcının bahanesi pes dedirttiGündemAyaş Domatesi, 5 Ekim 2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından menşe adı kapsamında coğrafi işaretle tescillendi. Ürünün üretim alanı Ankara'nın Ayaş ilçesiyle sınırlandırıldı. Böylece bölgeyle özdeşleşen bu geleneksel lezzetin özelliklerinin ve adının korunması yönünde önemli bir adım atıldı.
TasteAtlas listesinde ilk 10 arasında yer alması, Ayaş Domatesi'nin uluslararası gastronomi dünyasında da dikkat çekmesini sağlıyor. Türkiye'nin yerel tarım değerleri arasında bulunan bu özel çeşit, kendine has aromasıyla dünya mutfağındaki domates çeşitleri arasında yerini koruyor.
Hamburger tadında domates geliyor. Demir eksikliğini giderecekDünya
