İlkokulda öğretilirdi… “Her vergi yol su elektrik olarak size geri dönecektir” denirdi. Hatta öğretmenim bunu bana Yerli Malları Haftası’nda kartonun üzerine yazdırtmıştı. Sınıfa asmıştık.
Biz büyüdük ve kirlendi vergi… Milletin dişinden tırnağından artırıp vergi diye devlete verdiği paralar, devasa bir faiz öğütücüsünde un ufak ediliyorlar.
***
2025 yılı bütçe rakamları büyük başarı! Kamu yönetimi gururla diyor ki; “Biz faiz dışı dengede 255 milyar lira fazla verdik!” Vay be… İyi de o “faiz dışı” ne ola ki?
O da demek ki, ufak bir ayrıntı var. 2025 yılında tam 2 trilyon 54 milyar lirayı götürüp zenginlere, pardon, borç verenlere teslim ettik! O olmasa fazla verecektik.
Yani? Büyük açık verdik ama faiz olmasaydı… Ama var! Hani halamın bıyıkları olsaydı amcam olurdu gibi bir şey bu…
***
Sonuç? Bütçe 1.8 trilyon lira açık verdi. Yani biz aslında çalışıyoruz, didiniyoruz, yemiyoruz, içmiyoruz ama kazandığımız her kuruşu geçmişin borç faizine gömüyoruz.
Bu, kredi kartının sadece asgarisini değil, sadece faizini ödemesine benziyor. Ana para orada dağ gibi duruyor.
***
Neyse geçti bitti diyeceğim ama asıl şenlik bu yıl aslında… Hükümetin 2026 için enflasyon hedefi ne? Yüzde 16…
Peki, bütçeye konulan faiz ödeneği ne kadar artıyor? Bir önceki yıla göre tam yüzde 40!
Yahu arkadaş, bir yerde hata yok mu? Enflasyonun yüzde 16 olacağını iddia ettiğin bir yılda, faiz giderlerini neden yüzde 40 artırıyorsun?
***
Eğer faiz giderlerin enflasyonun iki buçuk katı hızla artıyorsa ya enflasyon hedefin hayaldir ya da borçlanma maliyetlerinde işler fena sarpa sarmıştır.
2026’da öngörülen 2.74 trilyon liralık faiz yükü, bütçenin neredeyse yüzde 15’i demek… Yani devletin topladığı her 100 liralık verginin yaklaşık 19 lirası, ne elektriğe ne suya ne de yola uğramadan doğrudan “finans baronlarının” kasasına akacak.
***
Şimdi bana bunu öğreten ilkokul öğretmenime mi kızayım yoksa bizi bu duruma düşüren ve “Benim alanım ekonomi!” diyen şahıslara mı?
Gelelim her yıl tutacak gibi açıklanan ancak siftahı olmayan o meşhur Orta Vadeli Program’a… 2026-2028 döneminde ödenecek toplam faiz ne kadar? Sıkı durun; 9.1 trilyon lira!
***
Sayı olarak yazınca okuyup geçiyorsun da… Bu rakam o kadar büyük ki, insanın zihni algılamakta zorlanıyor oysa… Şöyle anlatayım size…
Eğer o 9.1 trilyonu faize değil de gençlerimize ayırsaydık, 5 milyon gencimize kişi başı 1.8 milyon lira sermaye verebilirdik.
***
Türkiye’de neredeyse üniversite mezunu işsiz kalmaz, her sokak başında bir teknoloji girişimi, bir üretim atölyesi yükselirdi.
Gençler “vize kuyruğuna” değil, “yatırım kuyruğuna” girerdi. Yapamadı, yönetemedi, başaramadı… Üstelik o parayı bizden alıp faize ödeyecek… O da… İlk defa hesabı tuttururlarsa! Yani hazırla kendini fazlasına…
