Hani uyurken kabus görürsün, arkan açıkta kalmış derler ya… Bizim ekonominin de durumu bu galiba… Mart ayı açığı 11.2 milyar dolarda...
Geçen yılın aynı ayına göre artış yüzde 56… Sahi ne oldu her ay rekorlar kıran ihracatımıza? İhracatımız yüzde 6.4 azaldı!
***
Ivır kıvır sayılar bunlar… İşin aslı bir ayda dört milyar dolar daha fazla açık verdik. Ve bunu, üç ay önce “ithalatı azaltacağız” diyerek 27 Euroluk gümrük muafiyetini kaldırdığımız bir ülkede başardık!
Nitekim yasak öncesi yani Ocak ayında Türkiye’nin Çin’den ithalatı 4.28 milyar dolardı… Telefon kılıfı, sırt kaşıyıcısına yasak geldi. Martta ne kadar a indi?
İnmedi! 4.76 milyar dolara çıktı. Yani yasağı koyduk, ithalatçı firmalar gaza bastı yollar Çin’den yarım milyar dolar daha fazla mal aldı. Fahiş fiyata vatandaşa kilitledi.
***
Kısaca mikro ithalat öldü, makro ithalat doğdu. Vatandaş 80 liralık tişörtü 400 liraya almak zorunda bırakıldı. Merak edenler için “yerli üreticiyi koruyoruz” tabelası asıldı. Tabelanın arkasında ise konteynerler boşalmaya devam etti.
Yıllardır övündüğümüz otomotiv sektörü var ya… Kendisinin bir ayağı çukurda! Sektördeki üretim yüzde 7, ihracat adet bazında yüzde 15 azaldı. Hele otomobil ihracatındaki düşüş… Tam bir felaket; Yüzde 29!
***
Savaş var, lojistik rotalar kapalı, navlun fiyatları uçmuş. Kısacası, ürettiğimiz arabayı ne dışarıya satabiliyoruz ne de içeridekine “al” diyebiliyoruz.
2026’nın ilk çeyreğinde toplam otomobil ihracatı 106 bin adede kadar geriledi. Yani tekerlek patladı, jant üzerinde gidiyoruz.
***
Ekonomiyi turizm kurtaracak diyorlar. Turizmin kendini kurtaracak hali kaldı mı acaba? Bakmayın siz yalaka turizm sektör temsilcilerine… Onların derdi başka!
Bu yıl önce 75 milyar dolar bekliyorduk, hedefi 68-70 milyar dolara indirdik. İran pazarı savaş yüzünden çöktü. Van’daki oteller Nevruz’da yüzde 100 doluluk beklerken yüzde 21’e talim etti.
Avrupa’dan gelen turist de “yan tarafta savaş varken Türkiye’ye mi gidilir?” diye düşünüp rezervasyonu askıya aldı. Jet yakıtı fiyatları yüzde 100 arttı, bilet fiyatları uçtu. Turist otobüsle mi gelecek?
***
Hadi resmi biraz daha büyütelim… Kısa vadeli dış borç stoğumuz 239 milyar dolara dayandı. Kredi derecelendirme şirketi Fitch Ratings baktı duruma, “Bunların hali duman” dedi.
Enflasyon dezenflasyon dedikleri yalan dolan sayılar bile hedefin hayli uzağında… Türk-İş gıda enflasyonunu aylık yüzde 5.47 olarak açıkladı.
Bu aynı şike yapan takımın yenilmesi gibi… Düşünün gerçek seviyelerini!
***
Mart verilerine göre; İhracatçının rekabet gücü bitti. İthalatçının faturası enerji yüzünden kabardı. Merkez Bankası’nın kasası boşaldı.
Bu gidişat, 2018’de krizi mumla aratacak bir “stagflasyon” canavarına dönüşüyor. Yani hem durgunluk, hem enflasyon, hem de işsizlik... Üçü bir arada! Bundan da kötüsü olur mu diye sorarsanız, mutlaka görüşelim gelecek aya!
