Atatürk'ün kütüphanecisinin oğlu Ulusu: Babam son anına kadar yanındaydı

Tarık IŞIK - NEFES

Türkiye bugün Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü vefatının 88. yıl dönümünde saygı, sevgi ve minnetle anıyor. Son gününe kadar Atatürk’ün en yakınında bulunanlardan biri olan kütüphaneci Nuri Ulusu, yalnızca kitaplarını düzenleyen bir görevli değil, yurt gezilerinden tarih çalışmalarına, günlük yaşamından özel toplantılarına kadar pek çok anısına tanıklık eden isimlerden biriydi. Nuri Ulusu’nun oğlu Mustafa Kemal Ulusu, babasının Atatürk’le nasıl tanıştığını ve son anlarını NEFES’e şöyle anlattı:

BANDIRMA’DA TANIŞMA

“Dedem Hacı Tevfik, Bandırma Vapuru’nda görevliydi. 16 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa Samsun’a hareket etmeden önce babam da dedemle birlikte vapura gitmiş ve Atatürk’le tanışmış. Yıllar sonra askerliğini Çankaya Köşkü’nde yapmış. Atatürk onu hatırlamış ve askerlikten sonra köşkte kalmasını istemiş. Böylece 1927 yılında kütüphanede göreve başlamış. Daha sonra özel kalem müdürü ve MİT mensubu olarak görev yapmaya başlamış.

Babam, Atatürk’ün yurt içi seyahatlerinde de hep yanı başında bulunmuş. On iki yıl boyunca Çankaya Köşkü’nde görev yaptı ve Ulu Önder’in vefatına kadar yanında bulundu.

ATA’NIN KİTAP TUTKUSU

“Babam, Atatürk’ün yaklaşık 5 bin kitap okuduğunu anlatırdı. Hatta Atatürk’ün okuduğu kitapları kendisi de okurmuş. Çünkü Atatürk zaman zaman kitaplar hakkında sorular sorar, okudukları üzerine konuşurlarmış. Yeri geldiğinde 48 saate kadar çalıştıklarını anlatırdı. Yemekle çok fazla ilgilenmezdi. En sevdiği yemeklerin kuru fasulye ve pilav olduğunu babamdan dinledim.

Babama göre Atatürk, Kur’an okunurken duygulanan bir insandı. Babam, Kur’an okunurken ağladığını bizzat gördüğünü anlatırdı. Hz. Peygamberden büyük bir komutan olarak söz ederdi. Çok şık giyinirdi; ayakkabılarına ve kıyafetine özellikle dikkat ederdi. Güreşi severdi. İyi bir biniciydi, yüzmeyi severdi ve silah kullanmakta başarılıydı. Babamın anlattığına göre Atatürk bazen gece yarısı köşkten çıkardı. Kimseye haber vermeden İstanbul gecelerine karıştığı da olurdu.

MASKINI BABAM ALDI

Babam Nuri Ulusu, Atatürk’ün vefat ettiği anda yanındaydı. Atatürk öldüğünde fanilasını ve iç çamaşırını kestiğini, ağzını sildiğini anlatırdı. Ayrıca ölüm maskının alınması işlemini de gerçekleştirmişti.

Atatürk’ün ölümünün ardından babama verilen görevlerden biri de Dolmabahçe Sarayı’ndaki Cumhurbaşkanlığı sancağını yarıya indirmekti. Sofra şefi İbrahim’in bayrağı indirmesini söylemesi üzerine babam sarayın çatısına çıkmış ve bir görevliyle birlikte bayrağı yarıya indirmişti. Atatürk’ün hastalığının sonucunu bekleyen İstanbulluların bayrağın yarıya indirildiğini gördüklerinde yükselen çığlıklarını babam hiç unutamamıştı.

29 EKİM’DE VEFAT ETTİ

Babam hep 10 Kasım’da ya da 29 Ekim’de ölmeyi dilerdi. 1979 yılının mayıs ayında kansere yakalandı. Doktorlar kendisine en fazla bir ay ömür biçmişti. 29 Ekim 1979’un ilk saatlerinde gözlerini açıp tarihi sordu. 29 Ekim olduğunu öğrendiğinde son nefesini verdi. Nuri Ulusu’nun oğlu olmak benim için Atatürk’ün bir parçası olmak gibidir.”

İsmim, Atatürk’ün vasiyeti

Mustafa Kemal Ulusu, Ulu Önder ile adaş olmasını şöyle anlattı: “Atatürk bir gün babama ailesinden ve çocuklarından söz etmiş. Babamın erkek çocuk istediğini bildiğini söylemiş. Ömrünün yetmemesi hâlinde doğacak çocuğa Mustafa Kemal adının verilmesini vasiyet etmiş. ‘Ulusu’ olan soyadımızı veren de Atatürk. Dedem Hacı Tevfik’in denizci olması nedeniyle ‘Ulusu’ soyadının seçildiğini babamdan dinlemiştim.