Merkez Bankası Politika Faizi kararı… Türkiye’nin en kalabalık fal masası… Bütün ekonomi kanalları işin içinde…
Ekranda geri sayım, sunucunun sesi heyecandan titriyor... “Karar geldi!” Sahi ne geldi? Hiçbir şey… Faiz yüzde 37’ydi, yüzde 37 kaldı.
***
Yılın altıncı toplantısı bu… Altısında da aynı rakam… Ocak’tan beri kımıldamıyor. Karar öncesi anket yapmışlar; 25 ekonomistin 24’ü “Sabit kalır” demiş. Yazı tura atsan daha heyecanlı!
Rakam değişmeyince fincanı çeviriyorlar. Merkez Bankası’nın iki paragraflık metnini masaya yatırıp kelime kelime okuyorlar.
***
Ne denilmiş? “İç talep zayıf gidiyor” Buna göre önce “Zayıflık sürüyordu”, sonra “Zayıflık belirginleşti”, şimdi “Zayıflık teyit edildi.”
Yani? “Hiçbir anlamı yok!” diyemeyeceklerine göre TV’de… Her birine ayrı bir anlam yükle… Gelecek ay noterden zayıflığı tasdik ettirirler herhalde.
***
Niye? Çok açık konuşayım, tamamen özenti! Bu numara bire bir Amerika’dan ithal…
Orada Fed başkanı tek kelime değiştirir, dünya piyasaları sallanır. Niye? Çünkü faiz yüzde 4’tür; çeyrek puan, otuz yıllık konut kredisini oynatır. Kelimenin ağırlığı oradan gelir.
Bizde faiz yüzde 37, enflasyon resmi rakamla bile 31 küsur... Yahu yüzde 37’nin ince ayarı mı olur? Davulda akort düğmesi aramak, bilardoda topa ıstakanın arkasıyla vurmak gibi bir şey…
***
Bu yeni de değil ki…
2019’da başkan gece yarısı kararnameyle gitti. Yerine gelen, ilk toplantıda faizi dört puandan fazla indirdi. Hangi metinde yazıyordu?
2021 Mart’ında metin sıkı duruşta “Kararlıydı”, 48 saat sonra o kararlı başkan Resmi Gazete’deydi... Kararlılık iki gün dayandı!
Aynı yılın sonbaharında enflasyon tırmanırken faizi beş puan indirdiler. Metin her ay yeni bir kılıf dikti.
2024 Ocak’ında “Gereken sıkılığa ulaştık” dediler, martta sürpriz yapıp beş puan bindirdiler. Metni okuyup pozisyon alan yandı, okumayan kurtuldu.
2025 Mart’ında bir gece yarısı gözaltısı bütün patikayı çöpe attırdı. Banka apar topar ara toplantıya koştu.
***
Saymakla bitmez ama burası da gazetenin güzide bir köşesi… Boşuna harcamayalım nefesimizi…
Biraz dikkatli okusalar metnin her ihtimale uygun yazıldığını fark edecekler. Ana eğilim geriliyormuş ama yukarı yönlü risk varmış ama iç talep zayıfmış... Bıraksınlar bu işleri…
***
Yağmur da yağabilir, güneş de açabilir; şemsiyeyi yanınızdan ayırmayın! Kapanış cümlesi şaheser; “Dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde” belirlenecekmiş. Türkçe meali; “Ne yapacaksak onu yapacağız!”
Beş yılda altı başkan gördü o koltuk. Metinler kopyala yapıştır, imzalar değişken… Bu memlekette faizin yönünü kelime değil, kararname çizer. Önce bunu öğren!
