Son üç yıldır Türkiye ekonomisinin, finans uzmanı Mehmet Şimşek’e emanet edilmesinin yanlış bir tercih olduğunu (Doğru tercih ekonomi yönetiminin bir kez daha Nihat Zeybekçi’ye emanet edilmesiydi) söylüyorum…
Haliyle, Şimşek’in klasik ve modası geçmiş ‘enflasyonla mücadele’ yönteminin de kalıcı çözüm getirmeyeceğine… Bir an önce ‘seçici kredi’ modeli uygulamasına geçilerek, ihracatçı sanayicilerin finansal ve yeni teknoloji ile desteklenmesi gereğine dikkat çekiyorum…
***
Şimşek iki gün kadar önce, son üç yıldır önerdiğim modele kısmen benzer bir modele geçileceğinin sinyalini verdi ama… Onun modeli, benim önerdiğim modele yine de çok uzak bir model…
Neden Zeybekçi?..
Nihat Zeybekçi’nin ekonomiyi yönettiği dönemler, Türkiye ekonomisinin hem küresel hem de yerel düzeyde ciddi sınamalardan geçtiği (15 Temmuz darbe girişimi, döviz atakları, Rusya ile uçak krizi, genel seçim süreçleri) kritik eşiklere denk gelmişti...
Bu handikaplara rağmen Zeybekçi, tekstil ve dış ticaret kökenli bir bakan olması sebebiyle, görev süresi boyunca ihracatçıların önünü açacak teşvik sistemlerine ve yeni pazar arayışlarına odaklanmıştı...
***
Türkiye tarihinin en büyük yatırım teşvik modellerinden biri olan ‘Proje Bazlı Teşvik Sistemi’ onun döneminde hayata geçirilmiş, stratejik yatırımlara devlet ortaklığı dahil çok büyük muafiyetler getirilmişti... Zeybekçi’nin görevde olduğu 2017 yılında Türkiye ekonomisi, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve iç talebi canlandıran teşviklerin etkisiyle %7,5 gibi yüksek bir büyüme oranı yakalamıştı...
Yanlışı yok muydu?..
Bence Zeybekçi’nin yanlışı yoktu ama eksiği vardı…
Görev süresi boyunca ‘faizlerin enflasyona sebep olduğu’ tezini savunmuş ve Merkez Bankası’nın faiz artırımlarına sık sık karşı çıkmıştı…
Oysa, yüksek faizler enflasyona doğrudan sebep olamazdı…
Yüksek faiz, yüksek enflasyonun sebebi değil…
Piyasadaki talebi karşılayamayan düşük para arzının sonucu idi…
Yani yüksek faiz, yatırımı ve üretimi (Mal ve hizmet arzını) engellediği için fiyatlar genel seviyesi yükseliyordu…
***
35 yıldır bıkmadan usanmadan söylediğim gibi; yüksek enflasyona sebep olan yüksek para arzı değil… Paranın yanlış yerlere, yanlış kişilere ve yanlış amaçla verilmesiydi…
Yani, paranın nereden geldiği (Para yaratılması olayı) değil, nereye gittiği önemliydi…
Sözümün özü...
Ben, Şimşek’in yeni ‘seçici kredi’ uygulamasının ekonomiyi büyüteceğine ve fiyat artışlarının önüne geçeceğine inanmıyorum…
Hukukun üstünlüğü ilkesine ve gelişmiş demokrasiye Mehmet Şimşek’ten çok daha fazla saygı duyduğu, ihracatı teşvik eden büyüme odaklı ekonomi politikaları nedeniyle:
“Yeniden ve bir kez daha Nihat Zeybekçi” diyorum…
