Bir tweet attım, kiraz ucuzladı! Klasik gazeteci hastalığıdır… Bir konuda yazı yazmış ve sonradan hikaye değişmişse kendine mal eder.
Hah işte… Ben de; “Migros’ta bile... Tavuğun kilosu 100 TL... Kirazın kilosu 500 TL... Tavukçuluk sektörüne pahalı diye kayyum atandıysa... Kiraz üreticilerine ne yaparlar acaba?” diye bir tweet attım. Yaklaşık 600 bin kişi gördü, 16 bin beğeni aldı.
***
Dün sabah Migros’a bir gittim, kirazın kilosu 200 TL’ye gerilemiş. Aslında havaya girip ortalıkta “ben yaptım” diye dolaşabilirdim ama ne alaka? Peki “O kirazın fiyatını gerçekten kim indirdi?”
Şimdi gelin şu “ucuzladı” sevincini kenara bırakalım… Kiraz dediğin konut değil ki beklettikçe değerlensin... Arsa değil ki “seneye imar gelir” diye bekleyesin... Dolar değil ki kasaya atıp unut... Altın değil ki çeyrek çeyrek sakla…
***
Kiraz dalından indi mi kronometre başlar. Soğuk hava deposunda ömürlük yatamaz. İhracata gitmezse, tezgaha iner. Tezgahta fazla beklerse tadı kaçar.
İnsan 200 liraya kiraz görünce kendini indirim mağazasında hazine bulmuş gibi hissediyor. Haklı! Çünkü daha dün 500 liraydı.
***
Tabii bir de işin üretici tarafı var. O kirazı yetiştiren kaça satıyor? İhracatlık kiraz üreticinin elinden 55 liraya çıkıyor. Bir kilonun ona maliyeti ise 57 lira... Yani zararına...
İşçi yevmiyesi 900 liraya dayanmış… Kirazı toplatmak ayrı para, kasaya koymak ayrı para, nakliye ayrı para, işçilik ayrı para. Dalında kalırsa zarar, toplasa zarar. Tüketici pahalı alıyor, üretici ucuz satıyor. Arada kim kazanıyor?
***
Türkiye’de fiyat oluşumu kara kutu gibi. Uçak düşse kara kutu bulunur, kirazın fiyatı neden 500 lira oldu, neden 200 liraya indi onu bulamıyoruz.
Hele kira, eğitim, sağlık, ilaç, kitap… Bunların mevsimi de yok. Haziran’da hasat edilmiyorlar. Okul taksiti güneş görünce yumuşuyor mu? Yok!
Ev sahibi “bu ay arz arttı, kirayı yüzde 30 indireyim” diyor mu? Yok! Bunların hasadı yok. Bunların dalı yok.
***
Tamam, sosyal medya günümüzün en etkili mecrası… Bu sebeple yandaş medya tıkandı kaldı. Vatandaş etiket fotoğrafı çekip sosyal medyaya koyuyor. Daha etkili oluyor.
Zincir marketler itibar kaygısıyla hızlı refleks gösterebiliyor. Fiyatı geri çekebiliyor, kampanya yapabiliyor, “yanlış anlaşılma olmuştur” diyebiliyor. Ama bu yapısal enflasyonu çözmüyor.
***
Tavuk pahalı diye ne yapıldı? Beyaz et devlerine 8 ilde şafak operasyonu, 32 gözaltı ve 13 dev şirkete denetim kayyumu... Ne yalan söyleyeyim, böyle bir müessese olduğunu ilk defa duydum…
Üstelik bunu da bir mahkeme salonundan değil, Adalet Bakanı’nın sosyal medya hesabından öğrendim... İyi de her pahalı ürüne kayyumla gidersen, yarın pazara zabıtayla değil özel harekatla çıkarsın.
***
Ben tweet attım, kiraz ucuzladı diye dolaşacak halim yok. Keşke öyle olsaydı... Keşke enflasyon sosyal medyayla düşseydi...
Ekonomi bu kadar kötü yönetildiği sürece ancak kendimizi kandırırız kayyum ile tweet ile…
