Jackson Hinkle şöyle diyor: “Eğer komünizm işe yaramıyorsa, Çin neden dünyanın en gelişmiş ülkesi?..”
İlk bakışta etkileyici ama biraz kazıyınca bu cümle: Kumdan bir kale gibi dağılıyor...
Tamam, Çin’i Komünist Parti yönetiyor kabul...
İyi ama... Dünya’nın en büyük özel şirketlerinin faaliyet gösterdiği...
Yüzlerce dolar milyarderi olan...
Tüm insanlığın işlem yapabildiği borsaya sahip...
Küresel ticaretin zirve yaptığı Çin ekonomisinin de “komünist sistem” olduğunu söyleyebilir miyiz?..
Asla… Zira, Çin’de klasik anlamda iktisadî komünizm yok...
Çin’in modeli: Otoriter Devlet kapitalizmi...
Bu model, “kedinin siyah ya da beyaz olması önemli değil, fareyi yakalaması önemli” sözüyle de ünlenen Deng Xiaoping’in başkanlığında başladı...
Yani Çin modeli ekonomide ideoloji değil sonuç önemlidir...
*
Çin, komünist ekonomi modeliyle büyümedi… Aksine, komünist ekonomi modelinden uzaklaştığı için büyüdü... Özellikle: 1980 sonrası piyasa reformları ve ucuz iş gücüyle, dünya üretim merkezi haline geldi…
Buna, Batı’dan gelen yatırımlar ve teknoloji transferini de ekleyin ve büyümenin gerçek kaynağını görün…
Bugün “Made in China” her yerde evet ama bu, komünist ideolojinin başarısı değil...
Bu bir küresel kapitalizm entegrasyonu…
Çin’in dünyadaki en gelişmiş ülke olduğu iddiası doğru mu?..
Karşılaştırayım… Çin’de kişi başına gelir hâlâ birçok Batı ülkesinin gerisinde…
Demokrasi yok…
Basın özgürlüğü acayip sınırlı…
Hukuk devleti tartışmalı…
Gelişmişlik sadece: Gökdelen, hızlı tren, büyük ekonomi değildir canlarım...
Gelişmişlik aynı zamanda: Özgürlük, refahın adil dağılımı, bireysel haklar demektir…
*
Demek istemem o ki, “bir örnek başarılıysa, sistem doğrudur” iddiası, klasik mantık hatasını içeriyor...
Gerçek şu: Komünist Sovyetler Birliği çöktü… Komünist Küba ekonomik zorluklar yaşıyor… Komünist Kuzey Kore kapalı bir rejim… Yani tablo tek renk değil…
Asıl gerçek: Hibrit model…
Yani başarı bir ideolojinin değil, bir karışımın sonucu…
Kapitalist üretim… Sıkı Devlet Deneti… Küresel entegrasyon… Disiplinli planlama…
Ama bunun çok ağır bir bedeli var: Bireysel özgürlüklerin sınırlanması…
Türkiye için çıkarılacak ders
Biz, Çin’i kopyalayarak sorunlarımızı çözemeyiz çünkü, ekonomik başarı tek başına yeterli değil…
Bizim için özgürlük olmazsa refah eksik kalır… Ülkeyi yönetenler ve yönetmeye talip olanlar:
Ekonomik büyümede ideolojinin değil, kurumların belirleyici olduğunu kabul edip ona göre politika uygulamalı…
Yani canlarım Çin, komünizm sayesinde değil komünizmi esnettiği için büyüdü…
Gerçek, her zaman, sloganlardan daha değerlidir…
