Soner’in (Yalçın) dünkü NEFES’te “Eşek eşeği kaşır” başlığıyla yayımlanan enfes Neoliberalizm eleştirisini okuyunca, neden kendimi “Liberal Demokrat Sosyalist” olarak tanımladığımı bir kez dana anlatmaya karar verdim…
***
Ben neoliberalizme hiçbir zaman “liberal” olduğu için karşı çıkmadım…
Tam tersine, liberal ekonomiyi yozlaştırdığı için karşı çıktım…
Çünkü benim anladığım liberal ekonomi insanı devlet karşısında özgürleştirirken; sermayeyi insan karşısında sınırsızlaştırmak değildir…
***
Neoliberal ekonomistler, sosyal devleti sadece bütçe disiplini kaygısıyla küçültmedi...
Onu ideolojik olarak gereksiz, hatta zararlı gördü...
Oysa sosyal devlet sadaka dağıtan devlet değildir…
Sosyal devlet, demokrasinin sigortası olan orta direği ayakta tutan devlettir…
***
Neoliberal ekonomistler emeği ucuzlattı…
Maaş ve ücretle çalışanların milli gelirden aldığı payı küçülttü…
Özelleştirmeyi rekabeti ve verimliliği artırmanın aracı olmaktan çıkarıp, devlet eliyle yeni oligarklar yaratmanın yöntemine dönüştürdü... Sonunda ortaya özgür piyasa değil, sermayenin giderek daha az elde toplandığı bir düzen çıktı… Ben yıllardır işte buna itiraz ediyorum…
Güçlü bir orta sınıf neden gereklidir
1994 yılında Günaydın gazetesinde “Marks, Adam Smith ve Keynes’i barıştıralım” başlıklı bir yazı yazarken de derdim buydu…
Smith’ten özgür girişimi ve rekabeti… Marx’tan sermayenin sınırsız güç kazanmasının yaratacağı eşitsizliğe ilişkin uyarıyı… Keynes’ten ise kapitalizmin gerektiğinde demokratik devlet tarafından dengelenmesi gerektiğini alalım diyordum…
***
Ülkemizde uygulanan ekonomi politikaları eleştirirken de kişilerle kavga etmedim...
Benim meselem kişiler değil, tercih edilen ekonomik modeldi…
Liberal ekonomiyi, sosyalist felsefenin insana verdiği değerden koparırsanız…
Büyüme rakamlarını yükseltseniz bile toplumsal huzuru büyütemezsiniz…
Serveti artırırken adaleti azaltırsanız, sonunda insanlar yalnızca ekonomik sisteme değil…
Demokrasiye olan inançlarını da kaybedebilirler…
Çünkü demokrasi sadece sandık değildir...
Demokrasi; kendisini özgür hisseden, yarınından korkmayan, devlete ya da patrona muhtaç olmadan yaşayabilen: güçlü bir orta sınıftır...
Sözümün özü canlarım...
Ben piyasadan yanayım… Ama insan için piyasa... Özgürlükten yanayım… Ama yalnızca zenginin değil, herkesin özgürlüğü… Sosyal devletten yanayım… Ama girişimciliği boğan değil…
Fırsat eşitliği yaratan sosyal devletten…
İşte bu nedenle üç kelimeyi yıllardır yan yana getiriyorum: Liberal… Demokrat… Sosyalist…
Çünkü bana göre bunlar birbirinin düşmanı değil…
Doğru dengelendiklerinde birbirinin sigortasıdır…
